Milletin Adı Türkiye mi?
Geçtiğimiz
günlerde, 15 Temmuz’un yıl dönümünde çeşitli yerlere asılan "Milletin
adı Türkiye" yazılı afişler sanıyorum dikkatinizi çekmiştir.
Aslına
bakarsanız, Türk ulus devleti ve Türk kimliği uzun bir süredir
birilerinin hedefinde olup, bunların hemen her yerden kaldırılmaya çalışıldığı
da herkesin malumu. Çünkü birileri, akıllarınca ulus kimliğin adı olan Türk
sözcüğünü etnik kimlik sayıp rahatsızlık duyuyor. Yerine kendilerince sözde
daha ılımlı buldukları Türkiyelilik türünden ucube bir kavramı
yerleştirmeye çalışıyorlardı.
Hal böyle
olunca insan ister istemez merak ediyor: Bugün, ABD'de yaşayanlara Amerikalı
değil Amerikan denirken; Yunanistan'dakilere Yunanistanlı değil Yunan,
Rusya'dakilere Rusyalı değil Rus, Almanya'dakilere Almanyalı
değil Alman denirken (bu örnekleri neredeyse tüm ülkeleri kapsayacak
şekilde genişletmek mümkün), neden bize gelince Türk değil Türkiyeli?
Sizce de bu işte bir gariplik yok mu?
Sadece o
ülkelerde yaşayan halklar anlamında değil, örneğin aynı ülkelerin spor
takımlarından söz ederken de Amerikalı, Almanyalı, Yunanistanlı
futbol takımı yerine Amerikan, Alman, Yunan spor takımı
ya da sporcu denilmiyor mu?
Diyelim ki konu
spor ya da ülkede yaşayan o ülke yurttaşları değil. O ülkelerde üretilen
otomobil, televizyon, bilgisayar, cep telefonu gibi herhangi bir ürün için de Alman,
Amerikan, Çin malı gibi kavramlar kullanılmıyor mu?
Peki, o zaman
neden başka ülke yurttaşları, ürünleri, takımları söz konusu olduğunda
kullanılan Amerikan, Yunan, Alman gibi ulus adları, konu Türk
olduğunda Türkiyeli yapılmaya çalışılmaktadır? İşte zurnanın zırt dediği
yer tam da burası.
Çünkü
emperyalizm (bunu ABD, AB, hatta tüm Batı olarak da adlandırmak mümkün),
bizimki gibi ülkelere neoliberal ekonomiyi dayatıp ülkeyi tamamen
Batı'nın açık pazarı haline getirirken, tüm toplumu birleştiren; laiklik,
ulus bilinci ve ulusal pazar üzerine kurulu ulus devleti istemez.
Bu nedenle bizimki gibi ülkelerin başına siyasal İslamcı partileri getirir ki (bu
kimlikçi politikalar İslamcılığın doğasında vardır.) Ülke bir yandan
Batı'nın açık pazarı durumuna sokulurken, diğer yandan da laiklik ve ulus
bilinci adım adım yok edilerek devlet ulusal olmaktan çıkarılıp ulus öncesinde
olduğu gibi tekrar etnik ve dinsel kimlik topluluklarına dönüşebilsin.
Hem zaten küreselleşme
ve yerelleşme işin olmazsa olmazıdır.
Bunun için bir
yandan ekonomi küresel şirketlere teslim edilirken, diğer yandan da ülke
merkezi olmaktan çıkarılarak yerelleştirilir ki, o etnik ve dinsel topluluklar
tekrar birleşip ulus olmaya çabalayıp kendi ulusal pazarlarına, kimliklerine ve
ulus devletlerine sahip olamasın. İşte Türkiyelilik tam da emperyalist
parçalanmanın öteki adıdır: Türkiyeli Türk, Türkiyeli Kürt, Türkiyeli
Laz, Türkiyeli Çerkez, Türkiyeli Sünni, Türkiyeli Alevi
gibi…
Yani uzun sözün
kısası: Ya tekrar laikliğe ve ulus devletinize sahip çıkıp ulusal
birliğinizi koruyacaksınız…
Ya da
Emperyalizmin
hizmetinde Türkiyelilik adı altında parçalanarak dağılacaksınız. Çaresi
yok.
21-07-2025
Nusret Kebapçı