ÇAKAR LAMBA AYRICALIĞI VE NEOLİBERALİZM

 

ÇAKAR LAMBA AYRICALIĞI VE NEOLİBERALİZM

Geçtiğimiz günlerde bir gazetecinin kızının, çakar lambalı aracıyla trafikte yakalanması ve ardından ilgili yazarın, durumu gündeme getiren medyaya yönelik saldırgan, hakaret içeren üslubu gündeme oturdu. Ancak mesele, göründüğünden çok daha derin ve vahimdir. Bu olay, aslında topluma "kuralsızlığın" yeni bir normal olarak dayatılmasının somut bir dışavurumudur.

Bugün öyle bir noktaya geldik ki; sadece iktidara yakın gazetecilerin değil, çocuklarının dahi altındaki araçlarda çakar lambalar yanabiliyor. Tarikat şeyhlerinden ailelerine, iktidar partisinin il ve ilçe yöneticilerinden bazı sanayici ve sporculara kadar geniş bir kesim, bu hukuk dışı imtiyazı normalleştirmiş durumda. Öyle ki, geçtiğimiz aylarda Meclis’teki yaklaşık 1100 eski ve yeni milletvekiline trafikte her türlü kısıtlamadan muaf olma hakkı tanındığında, toplumdan yükselen ses sadece cılız bir mırıltıdan ibaret kaldı. Caydırıcı, örgütlü bir tepki ne yazık ki ortaya konulamadı.

Trafik: Bir Ülkenin Hukuk Aynası

Aslına bakarsanız, bir ülkenin trafiğine kısa bir süre göz atmak bile; o ülkede yasaların herkese eşit uygulandığı bir "ulus devlet" mi, yoksa yukarıdan aşağıya kuralsızlığın egemen olduğu "neoliberal" bir kaos düzeninin mi hüküm sürdüğünü anlamak için yeterlidir. Yol üzerindeki manzara; herkesin eşit haklara sahip birer "yurttaş" olup olmadığını ya da yasaların ayrım gözetmeksizin uygulanıp uygulanmadığını bize açıkça söyler.

Bir hukuk devletinde yasalar önünde eşitlik esastır. Eğer bir ülkede trafik, kamu hizmeti alanı olmaktan çıkıp bir güç gösterisi sahasına dönüşmüşse; orada ulusal politikalardan ziyade, sermaye ve güç odaklı neoliberal politikaların kamusal alanı yağmaladığı görülür.

İmtiyaz mı, Görev mi?

Yurttaşlık bilincinin yüksek olduğu toplumlarda geçiş üstünlüğü kişiye değil, görevin aciliyetine verilir. Ambulans, itfaiye veya organ nakil araçları, doğrudan kamu yararı gereği kuralların dışında tutulur. Ancak kime verildiği belirsiz "tahsisli plakalar" ve "çakar lambalar", anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu gibi toplumdaki adalet duygusunu da kökten zedeler. Halkın bilinçli olduğu bir ülkede "görevi kötüye kullanma" sayılacak bu durumun bizde kanıksanması, hukuk devletinin ağır bir yarasıdır.

Gelişmiş demokrasilerde bu tür ayrıcalıklar sadece en üst düzey devlet temsiliyle sınırlıdır. Avrupa’da sivil bir araca usulsüz çakar takmak sadece trafik cezasıyla geçiştirilmez; bu eylem "kamu görevini usulsüz üstlenmek" ve "sahtecilik" gibi ağır suçlar kapsamında değerlendirilir. İtalya veya İsviçre gibi ülkelerde bu durum binlerce Euro cezayı ve ehliyete süresiz el konulmasını beraberinde getirir. Batı kültüründe bir politikacının trafikte ayrıcalık beklemesi, doğrudan bir istifa sebebidir (resignation material).

Neoliberalizm ve Kamusal Alanın Yağmalanması

Bu tür ayrıcalıkların ülkemizde adeta "yasallaşması", uygulanan neoliberal politikalarla doğrudan ilişkilidir. Neoliberalizm, "kamu yararı" kavramını zayıflatıp yerine "bireysel fayda" ve "güçlünün üstünlüğünü" koyar. Trafik, en saf haliyle kamusal bir alandır. Bu alanda siyasi veya ekonomik güç sahiplerinin kendilerine "hızlı şeritler" yaratması, aslında kamusal alanın özelleştirilmesidir. Yol, toplumun ortak varlığı olmaktan çıkıp, güçlünün hüküm sürdüğü bir mülkiyet alanına dönüşmektedir.

Bu düzende ayrıcalık tanınan kişiler devletin gücünü kendi konforu için bir kalkan olarak kullanmaya başlar. Çakar lamba kullananın alt metni şudur: "Benim zamanım senin zamanından, benim işim senin hayatından daha değerli." Bu, insan onuru ve yurttaşlık bağı açısından tam bir kırılma noktasıdır.

Sonuç

Sonuç olarak; ülkemiz trafiğinde yaşanan bu kuralsızlık, aslında bugün devlet anlayışında geçerli olan neoliberal bir yönetim anlayışının trafiğe yansımasıdır. Düzeltmek kolay mı? Aslında zor değil; ama çok da kolay olduğu düşünülmemeli. Çünkü olay sadece trafikle sınırlı olmayıp; ülkenin ekonomisinden siyasetine kadar kuralsızlığın egemen olduğu sistemin yararlananlarını da karşısına alabilecek, kural ve kanunların tüm vatandaşlar için eşit ve ayrımsız uygulanabildiği bir ulus devlet ideolojisiyle bu gidişat değiştirilebilir.

Yani demek istediğim; nasıl ki ekonomi ve siyasette kuralsızlığı getiren neoliberalizmle, trafikteki kuralsızlık ya da güçlülerin hukuku birbirini tamamlıyorsa; ekonomide ve siyasette ulus bilincinin hâkim kılınması ile herkesin ayrımsız eşit yurttaş olması da birbirini öyle tamamlamaktadır. Ne zaman ki bu ülkede kişisel çıkarlar değil, ulus çıkarları korunur hale gelir; makamı ve mevkisi ne olursa olsun herkes yasa önünde eşit olur. Trafikte gerçek eşitlik de ancak o zaman sağlanır. Gerisi hikâyedir; başka bir şey değil.

11 Mayıs 2026
Nusret KEBAPÇI

 

TALAN…

 

TALAN…

Ne zaman Atatürk’ten, Cumhuriyet’ten, özellikle de laiklikten bahsedilse; siyasal İslamcı çevrelerin ve onların zihniyetini taşıyanların hemen saldırıya geçerek vatan ve millet gibi kavramlar üzerine ahkâm kestiklerine tanık olmuşsunuzdur.

 Ama aslında iş o kadar basit değil. Neden biliyor musunuz? Çünkü bu kavramlar üzerinden saldıranlardan Atatürk’e saygı duymalarını zaten beklemiyorum; ancak bu kişilerin sözlüğünde zaten gerçek anlamıyla vatan, millet veya cumhuriyet gibi kavramlar yer almıyor.

Sıklıkla kullandıkları "yerli ve millî " söyleminin de; genel kabul görmüş ortak dil, tarih, ekonomi, duygu ve düşünce birliğiyle oluşan "millet" kavramıyla hiçbir ilgisi yoktur. Onların kastettiği, günümüzün "ulus" anlamına gelen milleti değil; Arapça kökeniyle, kutsal olduğu varsayılan bir kitap etrafında toplananları tanımlayan bir kavramdır. Yani onların "millet" tanımı aslında din veya ümmet anlamında kullanılmaktadır.

Bu yüzden Türk sözcüğünü kullanmayıp her yerden kaldırmaya çalışmaktadırlar. Hem ABD temsilcilerinin hem de günümüz siyasal İslamcılarının sıkça kullandıkları "Osmanlı millet sistemi" dedikleri yapı da budur.

Çünkü her iki anlayış da kendi çıkarlarına engel olacak güçlü bütünleşmiş bir ulus istememekte; hemen her tarikatın, cemaatin, mezhep ve etnik kimliğin kendi kural ve kimlikleriyle varlık gösterebileceği parçalanmış bir Türkiye özlemi içindedirler.

Bu özellikleri nedeniyle de bölge ülkeleri de dahil olmak üzere ulus devletleri parçalamak adına ABD emperyalizminin en büyük yardımcılarıdırlar desek sanırım abartmış olmayız. Bugün bölgedeki ulus devletlerin parçalanmasında nasıl aktif görev alıyorlarsa, Türkiye için de kendilerine biçilen rol hemen hemen aynıdır: Ulus devleti ümmet kimliğine dönüştürerek etnik ve dinî kimliklere ayrıştırmak. Bunun başka hiç bir anlamı yoktur.

Doğrusunu isterseniz; millet ve milliyetçilik söz konusu olduğunda anlam kazanan, sınırları belli toprak parçası olan vatan, ümmetçilikte olmadığı gibi; laiklik olmadan da bir topluluğun ümmetten millete geçmesi, oradan da vatan sahibi olabilmesi söz konusu değildir.

Çünkü ümmetçilikte, inananların olduğu hemen her yer "sınır" kabul edildiğinden ne emperyalizmin ekonomik işgali onları ilgilendirmektedir, ne de gümrüklerin korunmayıp Gümrük Birliği gibi ülkemizin elini kolunu bağlayan anlaşmalar…

O kadar ki; tarımın, hayvancılığın bitirilmesi yanında limanların yabancılara terk edilmesi, ülke kaynaklarının özel yerli ve yabancı şirketlere devredilmesi; yolların, köprülerin, havalimanlarının, hatta hastanelerin bile kamu malı olmaktan çıkarılıp yerli yabancı şirketlere aktarılması da siyasal İslamcı anlayışı hiçbir şekilde rahatsız etmez.

Onlar için ülke kaynaklarının tek önemi, o varlığın piyasa değeri olup olmadığıdır. Asla başka bir şey değil…

Bu nedenle Cumhuriyet’in ilk yıllarından bu yana inşa edilen fabrikalar, madenler ve bankalar yani ülkenin tüm kazanımları ulus karşıtı, ekonomik ve siyasi bağımsızlık gibi bir değeri olmayan anlayış tarafından sorumsuzca satılabilmekte…

Vatan gibi bir kavramdan habersiz oldukları için de ülkemiz açısından çok önemli olan göl kıyısı, deniz kenarı, orman içi, dağ veya tarım arazisi denilmeden ülkenin hemen her yeri üstelik pek çok ilimizin %50'sinden fazlası maden alanı ilan edilip ruhsatlandırılabilmekte…

Buna rağmen devletin kazancı %1-2 gibi komik oranlarda tutularak ülke tam anlamıyla bir talana teslim edilmektedir.

Aslında yapılmak istenen nedir biliyor musunuz?

24 yılda ülkeye herhangi bir ekonomik değer kazandırmayıp olanı da satan; var olana bir metre yeni demiryolu, bir il bile eklemeyen; Tank-Palet fabrikasını bile elden çıkaran bir anlayışın…

Ülkede her türden üretimi bitirip yönetimi küresel merkezlere, ülke güvenliğini de NATO gibi çok uluslu ordulara ve stratejik yapılara teslim ederek, ülkemizi bağımsız bir ulus devlet olmaktan çıkarıp yabancı şirketlerin ucuz işgücü üssü haline getirilme çalışmasıdır.

Hani zaman zaman yazılarımın sonunda “iki seçenek var” diyordum ya… Bugün de değişen bir şey yok yine iki seçeneğimiz vardır

Ya ekonomisiyle ve siyasetiyle tam bağımsızlığı öngören bir iradeyi hâkim kılacağız, ya da hep birlikte yok olacağız.

Başka yol yok.

4 Mayıs 2026
Nusret KEBAPÇI

 

ULUSAL EGEMENLİKTEN MONARŞİYE…

 

ULUSAL EGEMENLİKTEN MONARŞİYE…

Bilindiği gibi ulusal bayramlar bir ulusun varoluş hikâyesidir. Bu varoluş mücadelesindeki tüm aşamalar, bizde olduğu gibi tüm dünyada görkemli etkinliklerle kutlanır. Ama biz çok uzun zamandır, daha önce de olduğu gibi 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı sadece okullarda ve devlet erkânınca yapılan resmî törenlerle kutladık

 Bayram günü etrafınıza, mahallenize gezdiğiniz yerlere, evlerin pencerelerine dikkatli baktınız mı? Eğer baktıysanız, toplumda bu ulusal bayramlarda bayrak asmanın ne kadar azaldığını sanıyorum fark etmişsinizdir.

Peki, neden yıllardır ulusal bayramlar toplumda ulusal bilinç ve coşku yaratılacak şekilde kutlanmıyor? Bunun, neredeyse 20 yılı aşkın zamandır Türkiye'ye ABD emperyalizminin biçtiği rolle ilgisi var mı?

Olmaması düşünülebilir mi?

ABD, uzun süredir kuvvetler ayrılığının tam olarak uygulandığı Türk ulus devletinden rahatsızdı. 1 Mart Tezkeresi döneminde de bu memnuniyetsizlikleri tavan yaptı.

Ne demişlerdi o günlerde, hatırladınız mı?

"Türkiye ile baş etmek çok zor. İktidarı ikna ediyoruz, karşımıza muhalefet çıkıyor. Muhalefeti ikna ediyoruz, sivil toplum örgütleri ve sendikalar ayağa kalkıyor. Onları da aşsak, bu sefer yargı engeline takılıyoruz. Herkesi ikna etseniz bile, karşınıza hiç hesapta olmayan bir 'ulusal direnç' odağı çıkıveriyor."

İşte bunun için ta o zamandan tüm yetkilerin tek kişide olmasının kendileri için çok önemli olduğu pek çok kez de ifade edilmişti.

Sonuçta bugün adına "Türk tipi başkanlık sistemi" denilen ama hiçbir kontrol mekanizması olmayan bir sistemle yönetiliyoruz desek kesinlikle yanlış olmaz.

Sonra?

Evet, sonrasında yine benzer şekilde “İsrail bölgede ulus devlet istemiyor.” bile denilmedi mi? Bu amaçla bölgedeki Irak, Suriye, Lübnan hedef tahtasına alınıp parçalanmadı mı? İran bu nedenle saldırıya uğramıyor mu?

Bize sürekli olarak din esaslı, ulus kimliğinin olmadığı, dinsel kimlikçilikle ayrışmış, birbiriyle çatışan çok kimlikli bir sistem "Osmanlı Millet Sistemi" adı altında dayatılmıyor mu?

Sırf bunu gerçekleştirebilmek için anayasa değişikliği amacıyla Meclis'te komisyon bile kurulup çalışılmıyor mu?

Yine son olarak ABD temsilcisi geçtiğimiz hafta sonu Antalya'da düzenlenen bir etkinlikte, Ortadoğu'da ulus devletlerin değil, monarşilerin çözüm olduğunu söyleyip diğer Ortadoğu ülkeleriyle birlikte bize ancak monarşiyi uygun gördüklerini üstelik devleti yönetenlerin gözleri önünde, üstelik yüzlerine karşı söylemedi mi?

Sizce bunun karşısında "Türkiye Cumhuriyeti demokratik bir devlettir, başka bir ülkeden talimat almayız, herkes kendi işine baksın" gibisinden herhangi bir cevap verildi mi? Ne gezer.

Çünkü bugün ülkemizi yönetenler kendi geleceklerini ABD ile birleştirmiş olup, adı her ne kadar "Türk tipi başkanlık sistemi" olarak söylense de, neredeyse mutlak monarşi yetkilerine sahip bir iktidar tarafından yönetilmekteyiz.

Ama öncesinde bu kavramı az da olsa biraz açıklayalım ki aklınızda farklı bir soru falan kalmasın.

Doğrusunu isterseniz: Monarşi: Devlet yönetiminin tek bir kişinin (hükümdar) elinde bulunduğu ve bu yetkinin genellikle soya dayalı (saltanat) yollarla aktarıldığı bir yönetim biçimidir. Kelime kökeni olarak Yunanca "monos" (tek) ve "arkhein" (yönetmek) sözcüklerinden türemiştir.

Monarşiler, hükümdarın yetkilerinin sınırlarına göre temel olarak ikiye ayrılsa da bugün ülkemizdeki yetkilere bakılarak değerlendirildiğinde yasama, yargı ve yürütmenin tek kişide toplandığı görülmektedir.

Ayrıca her ne kadar görünürde parlamento olsa da, Kanun Hükmünde Kararnamelerle meclis tamamen devre dışı bırakılarak gelecekte ülkemizi çok ciddi sorunlarla karşı karşıya bırakabilecek kararlar bile tek imza ile yürürlüğe girebilmektedir. Bu kararlar parlamento sisteminde olduğu gibi kamuoyunda tartışılmamakta; ancak yayınlandıktan sonra toplumun, hatta muhalefetin haberi olabilmektedir…

Bugün, tek imzayla Meclis'in neredeyse ruhu bile duymadan zeytinlikler…

Pek çok ilin neredeyse %50'sine yakın toprakları maden sahası ilan edilebiliyorsa…

"rezerv alan" tasarısı adı altında tek imzayla halkın toprağına el konulabiliyorsa…

Köprüler, yollar, havalimanları, limanlar satılabiliyorsa…

Hastaneler satılıp askeri hastaneler bile özelleştirilebiliyorsa…

Bazı şirketlerin vergileri onlarca defa tek imzayla silinebiliyorsa…

Ülkemizin boğazlarına Montrö’ye aykırı olarak ve çok stratejik önemdeki Güneydoğu’ya NATO çok uluslu askeri davet edilebiliyorsa…

Hemen her türden yolsuzlukla ilgili araştırma önergeleri de hiçbir sorgulamaya tabi tutulmadan doğrudan reddediliyorsa…

                      Nasıl bir sistem içinde olduğumuz üzerinde ciddiyetle düşünülmesi gerekmez mi?

                     Bilinmelidir ki ülkemizin kurtuluşunun tek yolu; yetkili ve sorumsuz cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminden vazgeçilmesi, bakanların yetkili ve sorumlu olduğu, güvenoyu ile göreve gelip güvensizlikle görevden gidebildiği, hesap verilebilirliğin bulunduğu eski parlamenter sisteme geri dönülmesidir.

                     Gerisi hikâyedir.

27 Nisan 2026

 Nusret KEBAPÇI

PEKİ, KİM SUÇLU?

 

PEKİ, KİM SUÇLU?

Önce Fatma Nur öğretmen, ardından Şanlıurfa ve sonrasında Kahramanmaraş'ta bir okulda yaşanan katliamlar, dikkatleri "Bu okullarda neler oluyor?" sorusuna çekti. Olayların bu kadar kısa aralıklarla yaşanması, nedenlerini tartışmayı da beraberinde getirdi. Tabii anlasın anlamasın her kafadan bir ses çıkınca, konuya açıklık getirmek kaçınılmaz oldu. Neymiş; 23 Nisan törenleri yasaklanmalıymış, beylerin canı öyle istiyormuş!

Peki neden? Aslında tutarlı hiçbir gerekçeleri yok. Sadece, toplumda giderek yükselen Atatürk ve Cumhuriyet sevgisinin 23 Nisan'da doruğa vuracağını biliyorlar. Akıllarınca bu acı olayları fırsata çevirip, Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı iptal ettirmek istiyorlar. Açıkça "Biz Cumhuriyet ve Atatürk düşmanıyız" diyemedikleri için, bu katliamların gölgesine sığınmaya çalışıyorlar. O kadar öğrencimiz ve öğretmenimiz şehit edilmişken, "milli yas ilan edilsin" demek akıllarına gelmezken; aksine laikliğe karşı kinlerini kusuyorlar: "Bu olaylar laik eğitim yüzünden oluyor" diyorlar. Bunlara "Allah akıl fikir versin" diyeceğim ama akıllanacaklarından zerre ümidim yok.

Ya efendiler; 24 yıldır bu ülkeyi aynı siyasal anlayış yönetiyor! Kaldı ki 1950'lerden beri ülke (kısa aralıklar hariç) sağ partiler tarafından yönetilmektedir. Hangi konuda başarı kazanıldı? Sanayide dünya çapında bir şirketimiz mi var? Otomobillerimiz, makinelerimiz dünya liderlerince mi kullanılıyor? Eğitimde ilklerde miyiz, üniversitelerimiz ilk 100’de mi? Halkımız, emeklimiz refah içinde mi? Savaşın tarafı olan İran'da bile fiyatlar bizden dört kat ucuzken; sahi, başarılı olduğumuz tek bir alan var mı?

Ama asıl mesele bu değil. Hemen her fırsatta Atatürk, Cumhuriyet ve laikliğe saldıranları görünce, ABD temsilcilerinin itiraf niteliğindeki o sözü aklımıza gelmeli: "Türkiye ile baş etmek çok zor. İktidarı ikna ediyoruz, karşımıza muhalefet çıkıyor. Muhalefeti ikna ediyoruz, sivil toplum örgütleri ve sendikalar ayağa kalkıyor. Onları da aşsak, bu sefer yargı engeline takılıyoruz. Herkesi ikna etseniz bile, karşınıza hiç hesapta olmayan bir 'ulusal direnç' odağı çıkıveriyor."

İşte ulus-devlet dediğimiz tam olarak budur ve emperyalizm ve onun hemen her ülkedeki uzantıları her zaman bundan rahatsız olmuştur. Onların en büyük arzusu; ulus-devletin, Osmanlı’nın "millet sistemi" denilen dini kimlik esaslı, birbiriyle çatışan küçük parçalara bölünmesidir. Bu yapıyı ayakta tutan iki temel direk vardır: Siyasal İslamcıların "tekçi" diye hedef aldıkları ulus bilinci ve toplumun ortak temelde birleşmesini sağlayan laiklik. Bu yüzden; ulus bilincinin önemsizleştirildiği, laikliğin yok edildiği, sivil toplumun ve yargının devre dışı bırakıldığı bir sisteme ihtiyaçları vardı. İçinde bulunduğumuz rejim tamı tamına budur.

Bu planın bir sonraki adımı, Türkiye’nin ulus-devlet olmaktan çıkarılmasıdır. Mecliste kurulan sözde "Terörsüz Türkiye" adlı komisyonun yapmaya çalıştığı da tam olarak budur. Ortadoğu stratejistlerinin itiraf ettiği gibi; onlar bölgede halkın iradesini değil, kolay yönetebilecekleri "meşrutiyetleri" istiyorlar. Memlekette laikliğin neredeyse esamisi kalmadı ama suçlu yine laiklik…

Peki, neden illa çocuklarımıza dini eğitim dayatılıyor? Nedeni belli: Atatürk ve laikliğe saldıranların Afganistan, Libya, Irak ve Suriye, ABD emperyalizmi tarafından saldırıya uğrayıp parçalanırken; yakın zamanda İran, İsrail ve ABD'nin saldırısına kahramanca direnmeye çalışırken kimin yanında olduklarını gördünüz mü? Müslüman ülkelerin halini zaten biliyoruz da, ülkemizdeki İslamcıların bu süreçteki duruşu her şeyi özetliyor. Zaten bu anlayışın tarihin hiçbir döneminde emperyalizme karşı gerçek bir tepki gösterdiği görülmediği gibi; Birinci Dünya Savaşı sonunda ülkemiz işgal edilirken işgalcilere karşı en küçük bir ses çıkarmamışlar, aksine Kurtuluş Savaşı başladığında Atatürk tarafından örgütlenen milli direnişi kırmak adına pek çok yerde emperyalizm destekli isyanlar bile çıkarmışlardır.

Bugün eğitimin ısrarla dinselleştirilmeye çalışılmasının da tek amacı; öğrencilerde ulus bilincini yok ederek ülkeyi çok kimlikli, çok dilli ve çok hukuklu parçalara ayırıp emperyalizmin yağmasına açık hale getirmektir. Çünkü ulus bilinci olmayanların ekonomik ve siyasi bağımsızlık, sanayileşme, tarımı geliştirme, topraklara sahip çıkma gibisinden bir dertleri yoktur.

Aslında olay basit: Eğitimi devlet eliyle ulusal olarak yaptığınızda, "tek ulustan" yana oluyorsunuz. Ama karşılıklılık olmasa bile hemen her devlete, her tarikat ve cemaate, isteyen her sermaye sahibine okul açma izni verdiğinizde "çok kimliklilikten" yanasınız demektir. Bunun için de okullarda müfredatı milli duygu ve düşünceden arındırıp kuralları kaldırırsanız; öğrenciye hiçbir sorumluluk vermeyip bildiğini okumasını sağlarsanız; öğretmeni de eğitim liderliğinden çıkarılıp "müşteri" memnun etmekle görevli bir memura dönüştürürseniz, sonuç ortadadır.

Başka nasıl bir sonuç beklenebilir ki?

    20.04.2026

Nusret KEBAPÇI

 

BU ÇOCUKLARA NE OLDU?

 

BU ÇOCUKLARA NE OLDU?

Bundan bir süre önce Fatma Nur öğretmenin bir öğrencisinin saldırısına uğrayarak hayatını kaybetmesinden kısa bir süre sonra; önce Şanlıurfa'da ardından Kahramanmaraş'ta bir okulun öğrencilerinin okulu basarak katliam yapmaları…
Özellikle de Kahramanmaraş'ta öğrencinin emniyet müdürü olan babasının 5 silahını da yanına alarak okulda katliam yapması ülkemizin gündemini oluşturdu.
Tabi bu olaydan çok kısa bir süre önce babasıyla poligonda atış talimi yapması da işin cabası…

Ama görülüyor ki konuyla ilgili hemen herkes kendince okullarda yaşanabilecek olaylar üzerine, özellikle de bunun nasıl önlenebileceği konusunda düşüncelerini söylemeye çalışıyorlar ancak, konuşulan çözümlerin genelde her okula polis görevlendirmenin çok ötesine geçmeyen ve kangren olmuş bir sorunun sadece pansuman yapmakla düzeleceğini düşünen, basit ve sadece günü kurtarmaya çalışan çözümler olduğunu görünce…

Yaşamının önemli bir kısmını eğitimde, bunu da öğretmen ve okul müdürü olarak geçiren yani içeriden biri olarak çözüm önerisinde bulunmam sanırım herkes tarafından anlaşılabilecektir…

Doğrusunu isterseniz eğitimde yaşanan sorunun temelinde yaklaşık 24 yıldır süregelen, iktidarın uyguladığı neoliberal sistem yatmaktadır desek sanıyorum yanlış olmaz… Belki konuya yabancı olan birileri neoliberal falan denilince anlamakta zorluk çekebilir, bu nedenle konuyu olabildiğince açık seçik açıklamaya çalışacağım ki çözüm konusunda bizim de tuzumuz olabilsin.

Çok basit olarak söylemek gerekirse, neoliberalizm sermayenin hemen her konuda bildiğini okuduğu, devletin düzenleyici olmaktan çıktığı sistemin adıdır…
Ana sloganı nedir biliyor musunuz? "Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler."

Yani buna göre ekonomide nasıl ki devlet devreden çıkarak piyasayı küresel sermayenin keyfiyetine bırakmışsa, aynı durum trafikte bile söz konusuysa, emin olun eğitim de bundan çok farklı değil.

Zaten sermayenin egemenliğine bırakılmış bir eğitim sisteminde de hiçbir şey eskiden olduğu gibi kalmayıp bu değişimden kavramlar da ister istemez etkilenmektedir.

Çok eskiden öğretmen denilince devletin yaratmak istediği yurttaş modeline göre öğrenciyi o bilince hazırlamakla görevli kişi anlaşılırken…
Yeni sistemde aslında eğitilmesi gereken öğrenci ve velinin eğitim sisteminin ana unsuru olarak kabul edildiği görülmektedir.
Buna göre veli ve öğrenci öğretmen tarafından öğretilen bilgiyi almak durumunda olmaktan çıkarılıp memnun olması gereken bir müşteri olarak kabul edilmekte…
Ve bu memnuniyetin sağlanabilmesi için de eğitim tamamen öğrenci ve velisinin inisiyatifine, onun bilincine… Dinî ve millî duygusuna… Ahlak anlayışına kısacası insafına bırakılmaktadır.

Böyle olunca da devlet de geleceğin yurttaşını yetiştirme görevini velinin ve öğrencinin müdahalesine bırakarak sadece hakem rolüne girmekte…
Öğretmen de müşteri memnuniyetini sağlamak, müşteri şikâyetine neden olmamak adına sadece veli ve öğrencinin duygu ve düşüncelerine dikkat etmek durumunda olan basit sıradan görevlilere dönüştürülmektedir.

Hem zaten 2011 ve 2017 yıllarındaki MEB teşkilat yasası ve sosyal etkinlikler yönetmeliği değişiklikleriyle de Atatürk ilke ve inkılapları yanında vatan, millet, bayrak, bağımsızlık gibi kavramların öğrencilere öğretilmesi de öğretim dışı bırakılmış olduğundan; Bu ulusun çocuklarını aynı duygu ve düşüncede birleştirecek herhangi bir durum da söz konusu olamayacaktır.

Şöyle bir düşünün… Öğrencilere vatan, ulus, bağımsızlık, Atatürk, Cumhuriyet gibi kavramların öğretilmesinin eğitim dışı bırakılıp sadece sınav başarısının söz konusu olup hırs ve rekabetin körüklendiği bir ortamda…
Buna bir de öğrenciye sorumluluk kazandıracak ders çalışma, devam etme ve kurallara uyma gibi zorunlulukların kaldırılıp yaptırım uygulanmadığını da eklediğinizde
Öğrencilerin birbirlerini ve yeteneklerini keşfedecekleri, aralarında işbirliği ve dayanışmanın olabileceği tiyatro, müzik, halk oyunu, çeşitli spor alanlarına öğrenci bulunabilir mi?

Ya da şöyle düşünün, okuldaki her öğrencinin yeteneğine göre spor, sanat, folklor gibi sosyal, kültürel ve sportif etkinliklerde görev aldığı bir okulda bu türden bir olay çıkar mı?

Ayrıca okullardaki bu türden etkinlikler, bilinmelidir ki geleceğin spor, sanat, kültür insanlarının ortaya çıkmasının yani keşfedilmesinin de ana unsuru durumundadır.

Yani uzun sözün kısası; bu tür olayların olmamasının yegâne yolu, öğrencileri Atatürk, ulus, vatan, millet, bayrak gibi ortak ulusal bilinçle yetiştirmek dışında; Yeteneklerine göre kendilerini zevkle ifade edebilecekleri sanat, spor ve kültürel etkinliklere yönlendirmekten geçecektir…

Siyasal İslamcı, tarikatlarla protokol yapan bir anlayış bunu yapabilir mi? Mümkün değil ama emin olun başka bir yolu yok, gerisi havanda su dövmektir.

17.04.2026
Nusret KEBAPÇI

DEVLET ÖZELLEŞTİRİLİRSE…

 

DEVLET ÖZELLEŞTİRİLİRSE…

Bundan bir süre önce, ülkeye NATO'nun çok uluslu ordusunun davet edilmesi ve ardından Türkiye'nin " çok uluslu şirketler için yönetim merkezi" olacağına dair yapılan açıklamalar, aslında gelinen noktanın açık bir itirafıdır. Diğer yandan ulus devletin tasfiye süreci ve ulusal kimlik yapısını çok parçalı hale getirme çabaları tam gaz sürerken, artık şu gerçeğin anlaşılması gerekiyor: Ülke, küresel şirketlerin rahatlıkla talan edebileceği açık bir pazar haline gelirken; güçlü bir ulusal ekonomi ve ulusal kimlik yapısının eskiden olduğu gibi yerinde durması mümkün değildir.

Çünkü emperyalizm, pazarını talan ettiği bir ülkede; o pazarı kendisinden geri alma potansiyeli taşıyan güçlü bir ulusal yapı istemez. Pazarın talan edilmesiyle çok kimliklilik sürecinin eş zamanlı başlaması da asla bir tesadüf değil, aksine birbirini tamamlayan bir projedir.

Bu projenin en klasik örneği Yugoslavya'da yaşandı. Şimdi aynı senaryo Türkiye'de oynanıyor.

1974 Yugoslavya'sından 2026 Türkiye'sine

Yugoslavya'nın parçalanmasına giden yol da mermilerle değil, maddelerle döşenmişti. 1974'te yapılan anayasa değişikliği ile de merkez zayıflatıldı; cumhuriyetlere "veto hakkı" benzeri yetkiler verildi. Bugün Türkiye'de "yeni anayasa" adı altında sunulan yerel yönetimlerin güçlendirilmesi veya etnik kimliklerin anayasal tanınması talepleri, Yugoslavya'nın merkezi otoritesini felç eden sürece ne kadar da benziyor! Süreç hep aynı işliyor: Önce ekonomik kıskaçla halk mikro-milliyetçiliğe itiliyor, ardından "müttefik" sıfatıyla gelen yapılar millî orduyu etkisizleştirip bölgenin fiili hakimi oluyor. Eğer bugün kurulan Çok Uluslu Kolordu yapıları, TSK'nın hareket kabiliyetini kısıtlıyor ve karar mekanizmalarına yabancı subayları ortak ediyorsa; bu durum "yumuşak bir Yugoslavya senaryosu"nun askeri hazırlığıdır. Tek fark; Türkiye'nin köklü devlet geleneği nedeniyle bu sürecin "kurumsal dönüşüm ve egemenlik devri" yoluyla zamana yayılmasıdır.

"Ayaklar Altına Alınan" Sadece Etnik Kimlik Değildi

Aslında bu süreç, yıllar öncesinde söylenen "Biz her türlü milliyetçiliği ayaklar altına alacağız" sözleriyle başladı denilse kesinlikle yanlış olmaz. Gerçi ülke pazarının yabancı sermayeye teslim edilmesinin ilk tohumları 12 Eylül ile birlikte atılmış, ardından Gümrük Birliği anlaşmasıyla gerekli düzenlemeler yapılmıştı. Ama yine de o meşhur açıklamalar gelince, sanıyorum çoğu kişi "her türlü milliyetçilik" derken sadece etnik bir meseleden bahsedildiğine dair bir yanılsamaya düşmüştü. Oysa öyle değildi. Bu açıklama, devletin bundan sonra izleyeceği politikalara dair bir itiraftı. Orada kastedilen ve ayaklar altına alınan; artık millî bir sanayi, enerji, haberleşme, tarım, hayvancılık, bankacılık, maden, ticaret, eğitim ve kültür politikamızın olmayacağıydı. Nitekim öyle de oldu. Bugün enerjiden haberleşmeye kadar her alanda pazarını küresel sermayeye sınırsızca açan, tamamen dışa bağımlı bir ülke haline getirildik.

Memur Devletten "Holding Devletine"

Bugün gelinen noktada bu durum sadece fabrikaların satılması değil; devletin bizzat egemenlik yetkilerinin küresel sermayeye "hizmet veren bir alt birime" dönüştürülmesidir. Eğer bir ordu artık milletini değil de küresel enerji yollarını ve şirket çıkarlarını korumaya kurgulanıyorsa, o ordu artık bir kamu kurumu değil, küresel bir güvenlik taşeronudur. "Devletin milleti olmaz" çıkışları da bu sürecin hukuki kılıfıdır. Ulus devlette hukuk milletin iradesine dayanırken; "özelleştirilmiş" devlette hukuk, küresel şirketlerin yatırım güvenliğini sağlayan bir "hizmet sözleşmesi" halini alır ve "vatandaş" kavramı yerini "müşteri “ye bırakır. Bu modelde siyasetçiler de milletin temsilcisi olmaktan ziyade, küresel sermayenin yerel operasyonlarını yöneten birer "ülke müdürü" (CEO) gibi hareket etmeye başlarlar.

Sonuç

Bugün Türkiye'deki ana akım milliyetçilik, ne yazık ki kendini sadece sembollere hapseden bir "slogan milliyetçiliği “ne dönüşmüştür. Oysa Atatürk'ün İzmir İktisat Kongresi'ndeki ruhundan uzaklaşan bir siyasetin, adı ne olursa olsun millî olması mümkün değildir. Yugoslavya örneğinde nasıl ki devlet "iflas ettirilerek" tasfiye edilmişse; Türkiye’de de  ismi ve şekli korunarak ama içindeki "Türk Milleti" ruhu boşaltılarak bir holdinge dönüştürülmek istenmektedir.

Demek istediğim;

Eskiden fabrikalarımızı özelleştiriyorlardı; şimdi ise anayasamızı ve ordumuzu küresel şirketlerin yönetim kuruluna devrederek bizzat devletin "hukuki ve fiili" varlığını özelleştiriyorlar.

Bilmem anlatabildim mi?

13.04.2026

 Nusret KEBAPÇI

 

ASLINDA NE OLUYOR?

 

ASLINDA NE OLUYOR?

Aslında adamlar hiçbir şeyi gizlemiyorlar. Amaçlarını, neyi gerçekleştirmek istediklerini, üstelik başka türlü bir yoruma ihtiyaç bırakmayacak şekilde açıkça ilan ediyorlar. Fakat toplum olarak okumayı ve öğrenmeyi pek sevmediğimizdendir nedir; hâlâ kasabın bıçağını bekler gibi, ülkemiz üzerinde uygulanmak istenen senaryoların gerçekleşmesini kayıtsızca beklemekteyiz desek, emin olun yanlış olmaz.

İsterseniz konuya bir soruyla başlayalım ki yaşananlardan ders çıkarır mıyız, yoksa birilerine yandaş olmak uğruna kafamızı bile bile taşa mı çarparız bilmiyorum ama ümidim odur ki aklımızı başımıza almamız çok uzun sürmez.

Sizce İran; ABD emperyalizmi ve İsrail'in bir aydan fazladır süren saldırılarına karşı nasıl mücadele etti? Nasıl oldu da bu büyük güçlere karşı direnebildi? Tıpkı Mustafa Kemal önderliğindeki Türkiye'nin İngiltere'yi dize getirmesi gibi, tıpkı ABD'nin Vietnam'da sukutuhayale uğraması gibi, İran da benzer bir direnç gösterdi.

Üstelik İran, uşaklıkta yarışan pek çok ülkenin aksine, ABD ve İsrail'i durdurmuş; herkesin "sıra hangi ülkede?" diyerek beklediği Büyük Orta Doğu Projesi'ni (BOP) paramparça ederek bölgedeki yerli işbirlikçileriyle birlikte çöpe atmıştır. Üstelik bunu, 47 yıldır Batı'nın ağır ambargoları altında yaşarken başarmıştır.

Ancak İran'ın başarısı sadece 4000 km menzilli füzeler geliştirmesinde değil; asıl önemli olan, iktidarıyla muhalefetiyle tüm halkın "ulus bilinci" içinde vatanına sahip çıkmasındadır. Çünkü ekonomik ve siyasi olarak emperyalizmden bağımsız olmayı, ülkenin kaynakları üzerinde tam egemenlik kurmayı ilke edinmişlerdir. Bugün İran'da; sanayiden tarıma, savunmadan bankacılığa kadar hemen hemen her şey devletin kontrolünde olup milletin malıdır. Kendi gücüne dayanmayı ilke edinmişlerdir; zaten tam bağımsızlık dediğimiz şey de bu değil mi?

Bir de başka bir ülke düşünün ki o ülkede tarım ve hayvancılık bitirilmiş, halk dışarıdan gelen ithal ürünlere muhtaç bırakılmış. Sanayi ve bankalar yabancıların eline geçmiş. Bırakın haberleşmeyi, enerji, akaryakıt bile yabancı kontrolünde olduğu gibi… Köprüler, yollar, limanlar, hastaneler bile yabancı şirketlere emanet!

Şimdi şöyle bir şey yapsak: Ülkemizin haritasını önümüze açıp yabancılara satılan fabrika, banka, toprak, liman, hemen her şeyi harita üzerinde – hangi ülkeye aitse – o ülkenin bayrağıyla işaretlesek, sizce nasıl bir görüntü ortaya çıkar hiç düşündünüz mü?

Belki de o zaman nasıl bir ekonomik işgal altında olduğumuz çok iyi anlaşılır. Ama bundan çok daha önemlisi, yabancılara sattığımız, devrettiğimiz işte o köprüler, yollar, havaalanları, limanlar ve hastaneler bir savaş anında bize hizmet verir mi? Hele ki askeri hastanelerin bile kapatıldığı bir ortamda, başımıza ne gelir, bence üzerinde çokça düşünmek gerekiyor.

Ayrıca tüm bunların yanında birileri yine son zamanlarda "Devletin milleti olmaz" türünden laflar falan da ediyorlar ya; aslında gerçekte söylemek istedikleri şudur: Anayasada bundan sonra ulus devleti oluşturan "Türk milleti" yazılmayacak ama Türk, Kürt, Arap yahut Alevi, Sünni birlikte yazılabilecek. Hem zaten değişiklikten sonra Türkiye çok kimlikli, çok kültürlü, çok dilli bir hale gelecektir. Yani bu söylemin esbabı mucibesi budur.

Hani zaman zaman okuma özürlü, hiçbir tarih bilgisi olmayan ya da tüm tarih bilgileri fesliden öğrendiklerinden ibaret olan birileri de ikide bir ortaya çıkarak "Türk ulus devletini İngilizler kurdu" falan gibi laflar uyduruyorlar ya… İşte bu tür lafları edenler, emin olun ki Türk ulus devletinin düşmanı olup Türkiye'yi parçalamayı amaçlayan emperyalizmin yandaşıdırlar.

Çünkü ulus olmak; ortak dil, tarih dışında ekonomide ve siyasette her türden kararın, egemenliğin Türk ulusunda olması, başka bir gücün egemenliğinin kabul edilmemesi anlamına gelmekle birlikte, aynı zamanda ortak duyguları taşımak, aynı hedefe yönelmek, aynı emperyalist düşmanı ve tehlikeyi görebilmek demektir.

Bugün İran karşısında birileri nasıl ki ulus bilinciyle hareket etmek yerine, olaya mezhep, cemaat veya etnik kimlik penceresinden bakarak kendilerini ABD ve İsrail'in yanında konumlandırıyorlarsa, emin olun aynısı ülkemiz emperyalizmin saldırısına uğradığında da yaşanacaktır, bundan emin olabilirsiniz.

Bu nedenle başta TSK olmak üzere tüm halkı ulus düşüncesinde birleştirmek, emperyalist tehlike ve tehdide karşı uyanık tutmak devletin en önemli görevidir. Eğer bu yapılmıyor, ülke çeşitli projeler adı altında etnik ve dini kimliklere ayrıştırılmaya çalışılıyorsa, bilmelisiniz ki bu konuda yaptığınız her şey emperyalizme hizmet anlamına gelecektir.

Belki diyeceksiniz ki tamam da NATO'nun çok uluslu ordusunun ülkeye davet edilmesi ne alaka? Alakası şu: Hiçbir ülke sadece anayasaya etnik ve dini kimliklerin yazılmasıyla ayrışmaz. Önce diller, kimlikler ayrışır, birbirinden uzaklaşmaya başlar. Sonra da birilerince desteklenecek gerginlik ve düşmanlıklar giderek artar. Ardından da bu kimlikler bir arada yaşanamayacak hale gelince NATO müdahale eder. Demek istediğim, NATO'nun davet edilmesi basit bir olay değil. Çok büyük bir planın parçasıdır. Tabi anlayana…

06.04.2026
Nusret KEBAPÇI